स्वादिलो र रसिलो हुने मौसमअनुकूल फल आरुवखडा खाँदाका फाइदा

आरुवखडाको मौसम भएकाले बजारमा जताततै आरुवखडा बेच्न राखेको देखिन्छ । मौसमअनुकूल फलफूल शरीरको लागि निकै लाभदायक हुन्छ । प्राकृतिक ढंगले बोटमै पाकेको आरुवखडा स्वास्थ्यका लागि निकै लाभदायक पनि हुन्छ ।

स्वादका लागि यसलाई जाम बनाएर पनि सेवन गर्न सकिन्छ । आरुवखडामा भिटामिन सि, ए, के, बी ६, बेटा–कारोटिन, पोटासियम, बेटा कारोटिन, खनिज तत्व, एन्टि अक्सिडेन्ट र फाइबर पर्याप्त मात्रामा पाइन्छ ।

यसलाई खादा स्वाद मिल्नुका साथसाथै यसले हाम्रो स्वास्थ्यमा लाभ पुर्याउन पनि मद्दत गर्छ । यसले रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता बिकाश गर्नुका साथै यसले क्यान्सर तथा अल्जाइमर जस्ता रोगको संभावना कम गर्छ ।

अनुसन्धान अनुसार आरुवखडाले स्वस्थ्य कोषहरुमा हानी नर्पुयाई स्तन क्यान्सरका कोषहरु नष्ट गर्नमा पनि मद्धत गर्ने बताइएको छ । पाचन प्रणाली सक्रिय राखेर कब्जियत, अपच र पेट सम्बन्धि हुने विभिन्न समस्याहरु रोक्न मद्दत गर्छ ।

यसले रक्तचापलाई सन्तुलनमा राखेर मधुमेह र हृदयघात हुने सम्भावनालाई पनि कम गर्छ । यसमा ग्लुकोजको मात्रा निकै कम हुने भएकाले यसको सेवनले मधुमेह नियन्त्रण गर्न मद्धत र्पुयाउँछ । यसले स्मरण शक्तिमा वृद्धि गर्न मद्दत गर्नुका साथै छालाको लागि यो फाइदाजनक हुन्छ ।

यसमा कम क्यालोरी हुनाले यसले मोटोपना घटाउन पनि सहयोग गर्छ । साथै यसले रगत सफा गर्ने, रगत जम्न नदिने, तनाव हुन नदिने, खराब कोलस्ट्रोलको मात्रा घटाएर शरीरमा हुने अन्य समस्याका लागि पनि लाभदायक मानिन्छ ।

आरुवखडाका फाइदाहरु निम्न छन्

१. पाचन प्रणालीमा मद्धत

आरुवखडामा पर्याप्त फाइबर र सोर्विटोल तथा इसाटिन भन्ने तत्वहरु हुनाले यसले प्राकृतिकरुपमै हाम्रो पाचन प्रणाली राम्रो राख्न मद्धत पुर्‍याउँछ। यसले कब्जियत र अपच हुने जस्ता समस्याहरु रोक्छ।

२.मुटुको सुरक्षा गर्नमा सहयोगी

एउटा मध्यम आकारको आरुवखडामा ११३ मिलिग्राम पोटासियम रहेको हुन्छ जसले हाम्रो रक्तचापलाई सन्तुलनमा राख्छ र हृदयघात हुने सम्भावनालाई पनि कम गर्छ।

३. क्यान्सर र कोष बिग्रिने सम्भावना कम गर्छ

रातो–निलो देखिने आरुवखडामा एन्थोसायनिन नामको तत्व पाइन्छ जसले क्यान्सरको कारण मानिने हानीकारक फ्रि र्‍याडिकल्सहरुको सफाई गर्छ।

४. मधुमेह कम गर्नमा सहयोगी

आरुवखडामा ग्लुकोजको मात्रा कम हुने भएकाले मधुमेह नियन्त्रण गर्न पनि मद्धत पुर्‍याउँछ। क्यानेडाका डाइटिसियनहरुका अनुसार यसले दोस्रो प्रकारको मधुमेहको सम्भावना पनि कम गर्छ।

५. स्तन क्यान्सरका कोषहरु नष्ट गर्छ

आरुवखडाले स्वस्थ्य कोषहरुमा हानी नपुर्‍याई स्तन क्यान्सरका कोषहरु नष्ट गर्नमा पनि मद्धत गर्ने बताइएको छ।

६. स्मरण शक्तिमा वृद्धि

आरुवखडामा धेरै मात्रामा एन्टिअक्सिडेन्ट हुने भएकाले यसले अल्जाइमर (विर्सने रोग)को सम्भावना कम गर्छ। हावर्ड हेल्थ रिसर्च विश्वविद्यालयका अनुसार आरुवखडामा हुने एन्थोसायनिन र क्वेरसेटिनले मस्तिष्कका कोषहरु बिग्रिनबाट पनि जोगाउँछ ।

यी बाहेक पनि आरुवखडाका धेरै फाइदाहरु रहेका छन्। आरुवखडामा पर्याप्त मात्रामा भिटामिन सी रहेको हुन्छ जसले हाम्रो प्रतिरोधात्मक क्षमताको विकास गर्छ।

कम क्यालोरी हुनाले यसले मोटोपना घटाउन पनि मद्धत गर्छ। त्यस्तै छालाको लागि यो फाइदाकारी हुनुका साथै रगत जम्ने, तनाव हुने, कोलस्ट्रोलको बढ्ने जस्ता समस्याका लागि पनि यो लाभदायक मानिन्छ।

आरुवखडामा यसमा भिटामिन सी, ए, के, बी ६, का साथै पोटासियम, बेटा–कारोटिन, खनिज आदि तत्वहरु पाइन्छन् जो हाम्रो स्वास्थ्यका लागि अपरिहार्य छन् ।

आरुवखडका धेरै फाइदा भएपनि यो खाँदा केही कुरामा भने ध्यान दिनुपर्छ।

१. काँचो भन्दा राम्ररी पाकेको आरुवखडा पखालेर मात्र खाने। जस्तो पायो त्यस्तै आरुवखडा खानाले मासी पर्ने, झाडापखाला लाग्ने आदी समस्या हुनसक्छ।

२. यसमा अक्सालेट्स भन्ने तत्व हुने भएकाले पत्थरी र मृगौला तथा पिसाब सम्बन्धी समस्या भएकाले नखाँदा राम्रो हुन्छ। आरुवखडा खाएपछि उपयूक्त मात्रामा पानी पिउनुपर्छ।

हामीले केहि सम्बन्धित थप जानकारी दिइएका छाै

फलफूल खाने तरिका थाहा पाउनुहोस्

सही समयमा फलफूल खानु त पर्छ नै, सही तरिकाले खानु पनि उत्तिकै जरूरी छ । फलफूललाई सलादका रूपमा खाँदा बढी फाइदा हुन्छ ।

दहीसँग वा नूनसँग फलफूल खाँदा गजब हुन्छ तर एसिडिटीको समस्या छ भने चाहिँ सलाद खानुहुँदैन । बिहान खाली पेट फलफूल खाने सबभन्दा सही समय हो ।

शरीरलाई कुनै पनि आहारको पोषक तत्त्व पचाउनका लागि एन्जाइम आवश्यकता हुन्छ । खाली पेटमा फलफूल खाँदा शरीरका एन्जाइमले फलका पोषक तत्त्व सजिलै पचाउँछन् ।

खाना खानेबित्तिकै फलफूल खानुहुँदैन । भरिएको पेटमा फलफूल खाँदा पच्दैन । पेट पोल्ने, अपच, भारी हुने जस्ता समस्या यसबाट आइलाग्छन् । त्यसैले खाना खाएको तीन घन्टापछि मात्र फलफूल खानुपर्छ ।

पोषणविद्हरूका अनुसार बिहान खाली पेटमा अनि दिउँसो ब्रेकफास्ट र लन्चका बीचमा फलफूल खाँदा सबभन्दा बढी फाइदा हुन्छ ।

बच्चाहरू प्रायः फल खान किचकिच गर्छन् । त्यसैले बच्चाहरूलाई फलफूलको जुस पिलाउनु उपयुक्त हुन्छ ।
उनीहरूलाई जुस स्वादिलो लाग्छ अनि त्यसमा भएका पौष्टिक तत्त्व पनि उनीहरूले प्राप्त गर्छन् ।

हामीले फलफूल र सागसब्जी बोक्रैसँग खाए बढी पोषण पाउने निश्चित

सकेसम्म धेरै फलफूल र सागसब्जी खानु स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक भएकोमा कुनै शंका छैन । तर हामीले खाने यस्ता फलफूल र तरकारीको बोक्रा छोडाएर खानु कति फाइदाजनक छ विचार गर्नु पनि आवश्यक भएको पोषणविद् बताउँछन् ।

कीटनाशक औषधिको कुप्रभावबाट जोखिन वा देखासिकी वा बानीका कारण अधिकांशले बोक्रा हुने सबै फलफूल र सागसब्जीको बोक्रा छोडाएर खाने गर्छन् । तर यसरी बोक्रा छोडाएर खाँदा कतिपय अवस्थामा हामी त्यसको सबैभन्दा पोषक तत्व फ्याँकिरहेका हुन्छौं ।

बोक्रामा पाइने पोषक तत्वको मात्रा कुन खालको फलफूल वा सागसब्जी हो त्यसमा भर पर्छ । सामान्य रूपमा भन्दा बोक्रा नछोडाएका फलफूल र सागसब्जीमा बढी मात्रामा भिटामिन, खनिज र अन्य पोषक तत्वहरू हुन्छ ।

जस्तो कि बोक्रा ताछेको स्याउमाभन्दा बोक्रासहितको स्याउमा भिटामिन के ३ सय ३२ प्रतिशत, भिटामिन ए १ सय ४२ प्रतिशत, भिटामिन सी १ सय १५ प्रतिशत, क्याल्सियम २० प्रतिशत र पोटासियम १९ प्रतिशत धेरै हुन्छ ।

त्यसैगरी उसिनेको बोक्रा ताछेको वा छोडाएको आलुभन्दा उसिनेको बोक्रासहितको आलुमा भिटामिन सी १ सय ७५ प्रतिशत, पोटासियम १ सय १५ प्रतिशत, फोलेट १ सय ११ प्रतिशत र म्याग्नेसियम तथा फस्फोरस १ सय १० प्रतिशत धेरै हुन्छ ।

यसैगरी सागसब्जीका बोक्रामा फाइबर र एन्टिअक्सिडेन्टको मात्रा धेरै हुन्छ । उदाहरणका लागि कुनै पनि सागसब्जीमा भन्दा त्यसको बोक्रामा फाइबरको मात्रा ३१ प्रतिशत धेरै हुन्छ । त्यस्तै फलफूलभन्दा तिनका बोक्रामा एन्टिअक्सिडेन्ट ३ सय २८ गुणा बढी हुन्छ ।
त्यसैले हामीले फलफूल र सागसब्जी बोक्रैसँग खाए हामीले बढी पोषण पाउने निश्चित छ ।

फाइबरले छिटै भोक लाग्न नदिने

फलफूल र सागसब्जीका बोक्राको फाइदा योभन्दा अझ धेरै छ । बोक्रासहित फलफूल वा सागसब्जी खाँदा बोक्रमा भएको फाइबरको उच्च मात्राले हामीलाई छिटै भोक लाग्न दिँदैन । फलफूल र सागसब्जीको बोक्रामा पाइने फाइबरको मात्रा फरक फरक हुने भए पनि सामान्यतया बोक्रा छोडाएकोभन्दा नछोडाएको फलफूल वा सागसब्जीमा ३३ प्रतिशत धेरै फाइबर पाइन्छ।

यससम्बन्धमा भएका अनेकौं अध्ययनले फाइबरले हामीलाई लामो समयसम्म टन्न राख्ने र छिटै भोक लाग्न नदिने देखाएका छन् । फाइबरले हाम्रो पेटलाई तन्काएर वा खाएको भोजन पचाउन बढी समय लगाइदिएर (पाचन प्रक्रियामा ढिलाई गरेर) छिटै भोक लाग्न दिँदैन।

विभिन्न किसिमका फाइबरमध्ये खासगरी फलफूल र सागसब्जीमा पाइने भिस्कस फाइबरले ढिलो भोक लगाउने वा लामो समय हामीलाई अघाउने अध्ययनले देखाएका छन् ।

यसबाहेक फाइबरले हाम्रो पेटमा रहेका स्वस्थकर (फाइदाजनक) ब्याक्टेरियालाई भोजनका रूपमा पनि काम गर्छन् । यस्ता फाइदाजनक ब्याक्टेरियाले फाइबर खाँदा एक किसिमको फ्याटी एसिड निस्कन्छ, जसले हामीलाई भोक लाग्न दिँदैन वा अघाएकै महसुस गराउँछ ।

यससम्बन्धी गरिएका ३८ वटा अध्ययनमध्ये ३२ वटाले भोजनमा फाइबरको मात्रा बढ्दा भोक कम लाग्ने र लामो समय अघाइने निष्कर्ष निकालेका छन् ।

यसबाहेक अनेकौं अध्ययनले फाइबरको मात्रा बढी हुने खानेकुराले छिटै भोक लाग्न नदिने र धेरै क्यालोरी (ऊर्जा) खर्च गराउने भएकाले शरीरको वजन पनि घट्ने र बढ्न नदिने देखाएका छन् । त्यसैले बोक्रा नछोडाई÷नताछी फलफूल र सागसब्जी खाँदा भोक घटाउनुका साथै वजन पनि घट्छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Your email address will not be published. Required fields are marked *